Raden voor de leefomgeving en infrastructuur
Energietransitie: kies nu voor versnelling!
Persbericht RLI - 19 oktober 2011
Bij een duurzame samenleving hoort een duurzame energiehuishouding met
efficiënt energiegebruik op basis van hernieuwbare energiebronnen. In
de laatste twee decennia verliep de transitie naar een duurzame
energievoorziening in Nederland trager dan in andere Europese landen
waardoor Nederland een achterstand opliep. Versnellen van de
energietransitie in Nederland is nodig om economische kansen te
verzilveren en economische risico's te vermijden. Kies nu voor
versnelling om de huidige grote maatschappelijke dynamiek te benutten.
Bovendien is Nederland gehouden aan internationale klimaatafspraken.
Het kabinet zet stappen in de richting van een duurzame
energiehuishouding, maar beleid voor de langere termijn, na 2020,
ontbreekt. Voor de noodzakelijke versnelling van de energietransitie
zijn veel duidelijker politieke keuzes voor verduurzaming van de
energievoorziening nodig. Dit stellen de raden in hun advies `Remmen
los, versnelling van de transitie naar een duurzame energiehuishouding
in Nederland' dat zij vandaag hebben aangeboden aan minister Verhagen
van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie en staatssecretaris Atsma
van Infrastructuur en Milieu.
De raden zien dat het rijksbeleid gevangen zit in het bestaande systeem
van fossiele belangen, technologieën, infrastructuur en instituties,
wetten en regels. De raden geven aanbevelingen voor vijf noodzakelijk
te bewandelen wegen die belemmeringen van het bestaande systeem
wegnemen en de transitie naar een duurzame energiehuishouding
versnellen:
1. Ontwikkel een langetermijnvisie, met wettelijk vastgelegde doelen
voor na 2020, op de verduurzaming van de energievoorziening;
2. Stel ook een langetermijnvisie op voor de fossiele energiesector en
de energie-intensieve bedrijven naar een duurzame energiehuishouding in
2050, in de vorm van een charter tussen overheid, bedrijven en
maatschappelijke organisaties;
3. Hanteer een breder `frame' voor de energietransitie. Een andere
manier van kijken naar nut en noodzaak is nodig, gebaseerd op
wetenschappelijke kennis en bedrijfseconomische belangen;
4. Stimuleer markten voor de toepassing van innovatieve duurzame
energietechnologie;
5. Neem juridische en institutionele barrières voor energietransitie
weg. Stimuleer energietransitie met financiële interventies en
fiscaliteit.
Versnelling van de energietransitie biedt kansen voor nieuwe
bedrijvigheid, werkgelegenheid en hogere toegevoegde waarde en
verkleint de economische risico's die kunnen bestaan uit
achterblijvende export en een hogere (fossiele) energierekening. Met
een doelbewust transitiebeleid kan de huidige maatschappelijke dynamiek
benut worden, bestaande uit vele lokale en regionale initiatieven
gericht op energiebesparing en de opwekking van hernieuwbare energie.
Versnelling is ook nodig omdat Nederland zijn internationale afspraken
moet nakomen over vermindering van de uitstoot van broeikasgassen. De
raden verwachten dat Europese afspraken voor 2050 zullen uitmonden in
veel stringentere doelstellingen voor Nederland dan nu voor 2020 het
geval is. Als de rijksoverheid de transitie daadkrachtig versnelt,
zullen naar de mening van de raden de veel scherpere
reductiedoelstellingen voor 2050 gemakkelijker bereikt worden.