Weersverbetering dankzij restant orkaan Igor
20 september 2010 - Het restant van orkaan Igor trekt de komende dagen
als een gewone maar diepe depressie van New Foundland richting de
zuidpunt van Groenland. Dat is gunstig voor het weer in West-Europa.
Daardoor stelt zich een zuidelijke stroming in die ons enkele dagen
warmer en stabieler weer bezorgt.
Hurricanes Igor, Julia en Karl (Bron: NASA)
Hurricanes Igor, Julia en Karl (Bron: NASA)
Ex-tropische cyclonen of hurricanes (orkanen), zoals ze in het
Caribisch gebied genoemd worden, worden in hun eindfase vaak meegenomen
door de westenwinden, de straalstroom. Zodra de hurricane in de
gematigde breedten boven minder warm oceaanwater terechtkomt, zwakt ze
af en wordt het een "gewone" depressie. Ook het restant van Julia is op
de Atlantische Oceaan te vinden, maar beide depressies blijven op
veilige afstand van Europa (zie ook Nader Verklaard- cycloonrestanten).
Igor trekt maandag als nog als klasse 1 hurricane met windsnelheden van
140 km/uur en bijzonder veel regen over Bermuda. Het
ASCAT-radarinstrument (scatterometer) waarvoor het KNMI
verantwoordelijk is, heeft de orkanen goed in beeld gebracht en helpt
bij de analyse en verwachting van deze orkanen in onder andere het
Amerikaanse National Hurricane Center (NHC). Het NHC verzorgt de
publiekswaarschuwingen voor Atlantische orkanen.
Actief seizoen
In maart was al voorspeld dat de orkaanactiviteit in het gebied van de
Atlantische Oceaan dit jaar groter zou zijn dan gewoonlijk. Gemiddeld
komen er in het orkaanseizoen zo'n 10 tropische stormen voor waarvan er
6 uitgroeien tot een hurricane, de officiële benaming van een tropische
orkaan in dit deel van de wereld.
Halverwege het orkaanseizoen is met Karl de elfde tropische stormen
waargenomen, waarvan er 5 orkaankracht bereikten. De sterkste orkanen
zijn grotendeels boven zee gebleven, waardoor de gevolgen beperkt
bleven. Als de andere helft van het seizoen net zo actief blijft komen
de voorspellingen van bijna een verdubbelde orkaanactiviteit in dit
gebied volledig uit.
Hurricane Igor waargenomen door de ASCAT Satterometer (Bron: KNMI)
Hurricane Igor waargenomen door de ASCAT Satterometer (Bron: KNMI)
Klimaatonderzoekers baseerden die voorspellingen op twee factoren. Ten
eerste was de zeewatertemperatuur in het gebied waar de meeste orkanen
ontstaan in maart zeer hoog voor de tijd van het jaar. De verwachting
dat het water gedurende het orkaanseizoen nog steeds warmer dan normaal
zou zijn is goed uitgekomen. Boven het warmere water ontstaan meer
orkanen (zie Nader Verklaard- cycloonrestanten).
De tweede factor is het verloop van El Niño en La Niña, benamingen die
worden gegeven aan afwijkingen van de zeewatertemperatuur in de Stille
Oceaan nabij de evenaar. In maart werd de kans de El Niño van de
afgelopen winter na de zomer in het tegenovergestelde zou omslaan groot
ingeschat. Die omslag heeft inderdaad in het voorjaar plaatsgevonden en
op dit moment is er een sterke La Niña actief op de Stille Oceaan. Dit
werkt de vorming van tropische stormen en orkanen boven de Atlantische
Oceaan in de hand. Bij een koude La Niña staat er op grote hoogte
minder wind dan tijdens een warme El Niño, waardoor de enorme
onweersbuien waaruit orkanen geboren worden zich makkelijker kunnen
ontwikkelen.
Aantallen tropische stormen en intense hurricanes op Atlantische Oceaan
1940-2009
Aantallen tropische stormen en intense hurricanes op Atlantische Oceaan
1940-2009
Hurricane-periode
In de Atlantische regio waaronder de Verenigde Staten vallen loopt het
hurricane-seizoen van juni tot en met november. Het voorspelbare gedrag
van de zeewatertemperatuur en El Niño en La Niña, die de vorming van
orkanen beïnvloeden, maakt het mogelijk om ook de activiteit van het
seizoen te voorspellen. Ook de voorspelling van vorig jaar dat het een
rustig seizoen zou worden is volledig uitgekomen. Onmogelijk is het
echter om van te voren aan te geven hoeveel stormen en orkanen aan land
komen. Daardoor is de impact van een actief hurricane-seizoen
moeilijker te voorspellen. Wel zeker zijn de namen die de stormen en
orkanen in alfabetische vorige krijgen.
Namen
De Wereld Meteorologische Organisatie heeft voor dit jaar in de
Atlantische regio de volgende namen bedacht: Alex, Bonnie, Colin,
Danielle, Earl, Fiona, Gaston, Hermine, Igor, Julia, Karl, Lisa,
Matthew, Nicole, Otto, Paula, Richard, Shary, Tomas, Virginie en
Walter. Met Karl zijn we dus inmiddels halverwege de namenlijst.
Actuele informatie
Actuele gegevens over de posities, koers en activiteit van alle
tropische stormen onder andere op http://severe.worldweather.wmo.in van
de Wereld Meteorlogische Organisatie (zie ook onder Externe links).
Hurricane-schaal
Hurricanes worden ingedeeld in vijf klassen volgens de schaal van
Saffir/Simpson. Klasse 1 zijn hurricanes met een wind van gemiddeld
minstens 117 km/u en hoogstens 152 km/u. Een hurricane met een
gemiddelde wind van meer dan 248 km/u zit in klasse 5 en wordt extreem
gevaarlijk genoemd.
Klasse Omschrijving Windsnelheid (km/h) Stormvloed (meters boven
normaal) Schade*
1 Zwak 118-152 1,2-1,6 Meest lichte schade
2 Matig 153-176 1,7-2,5 Dak- en vensterschade en belangrijke schade aan
bomen en gewassen
3 Krachtig 177-208 2,6-3,7 Grote schade met uitgebreide vernielingen
aan gebouwen
4 Zeer krachtig 209-248 3,8-5,4 Zeer groot: daken weggeblazen, veel
waterschade op de begane grond van gebouwen aan de kust
5 Verwoestend meer dan 248 meer dan 5,4 Catastrofaal: vrijwel alle
daken weggeblazen, evenals kleine lichtere bouwsels en grote schade aan
gebouwen
*Officiële omschrijvingen National Hurricane Center
Hurricanes zijn veel krachtiger dan de stormen die we in ons land
kennen. De hurricaneschaal begint aan de bovenkant van de windschaal
van Beaufort, die we in Nederland hanteren. Gebieden waar hurricanes
voorkomen zijn er meestal goed op voorbereid waardoor het schadebeeld
anders is dan de schade bij stormen volgens de schaal van Beaufort.
---
Hurricane Igor waargenomen door de ASCAT Satterometer (Bron: KNMI)
Aantallen tropische stormen en intense hurricanes op Atlantische Oceaan
1940-2009 Hurricane Julia waargenomen door de ASCAT Sactterometer
(Bron: KNMI)
Eerste uitgave: 24-03-10
Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut