Kabinet maakt weg vrij voor nieuwe indeling gerechtelijke kaart
Persbericht | 19-12-2008
De gerechtelijke kaart van Nederland zal een nieuwe indeling krijgen.
Dat schrijft minister Hirsch Ballin van Justitie vandaag in een brief
aan de Tweede Kamer. Het kabinet heeft ingestemd met de opzet voor een
nieuwe indeling van de gerechtelijke kaart. Dit moet leiden tot een
wetsvoorstel waarin is vastgelegd hoe de rechtbanken over Nederland
worden verdeeld, zodat zij efficiënter kunnen werken en beter kunnen
specialiseren. In 2009 komt de minister met een concreet voorstel voor
een nieuwe indeling. Het kabinet wil ten minste locaties voor
Rechtspraak in de hoofdsteden van de provincies en de tien grootste
gemeenten van Nederland.
De gerechtelijke kaart gaat over de indeling van de rechtspraak en het
openbaar ministerie in Nederland. De indeling van de kaart bepaalt
welke rechtbank zaken behandelt en welk gerechtelijk bestuur
verantwoordelijk is. Napoleon Bonaparte stelde per decreet in 1811 al
de indeling in arrondissementen vast. Het kabinet constateert dat het
werk van rechters en officieren van justitie anno 2008 in grote mate
verschilt van het werk in de tijd dat de kaart is getekend. De
structuur van de negentien arrondissementen is steeds minder bepalend
geworden. Gerechtsdeurwaarders hebben vanaf 2001 een landelijke
bevoegdheid en op 1 september 2008 is in de advocatuur het verplichte
procuraat afgeschaft. Bovendien is door de toegenomen mobiliteit van
de Nederlanders de huidige spreiding van het aantal
rechtspraaklocaties niet altijd uit het oogpunt van bereikbaarheid te
verklaren.
In de afgelopen vijftien jaar hebben de organisaties van de
Rechtspraak en het OM stevige moderniseringen doorgemaakt. Van vrij
zelfstandige eenheden naar landelijk werkende organisaties. Om beter
te kunnen specialiseren en de kwetsbaarheid van de kleinere parketten
te verminderen, heeft het OM in de afgelopen jaren het Landelijk
Parket en het Functioneel Parket opgericht. De negentien
arrondissementsparketten van het OM zullen met ingang van 2009
samenwerken in elf regio's.
Bij de aanzet van de structuurverandering van het OM in 2004, was de
urgentie van een soortgelijke herziening van de Rechtspraak nog niet
aan de orde. Naast de toenemende behoefte aan specialisatie en de
kwetsbaarheid van de kleinere gerechten in het primaire proces en de
bedrijfsvoering, constateert het kabinet anno 2008 een dermate geringe
instroom van zaken in de bestuurssectoren, dat een herinrichting van
de bestuursrechtspraak in eerste aanleg urgent is. Bovendien streeft
het kabinet naar een versterking van de bestuurskracht van de
Rechtspraak. Doelmatig bestuur vereist dat er niet teveel te besturen
eenheden zijn. Op dit moment telt de Rechtspraak circa 150 bestuurders
op ongeveer 2.000 rechterlijke ambtenaren en ongeveer 6.500
gerechtsambtenaren.
Specialisatie en deskundigheidsbevordering vragen om een groter volume
van zaken, mensen en middelen dan binnen het huidige stelsel van
negentien bestuurlijke eenheden mogelijk is. Het kabinet wil dat de
gerechtelijke kaart straks bestaat uit rechtsgebieden met één of
meerdere locaties voor rechtspraak, bestuurd vanuit een gedeeld
bestuur. De elf regio's waar het Openbaar Ministerie vanaf 2009 mee
werkt, kunnen als leidraad dienen. Het kabinet gaat uit van ten minste
locaties voor rechtspraak in de hoofdsteden van de provincies en de
tien grootste gemeenten van Nederland. Daarnaast kunnen bereikbaarheid
en continuïteit bepalend zijn voor het aanwijzen van andere locaties.
De praktische uitwerking hiervan zal worden afgestemd met andere
indelingen op de kaart van Nederland.
De uitgangspunten van nieuwe gerechtelijke kaart vormen de basis voor
gesprekken die de minister van Justitie de komende maanden voert met
de Rechtspraak en het Openbaar Ministerie. In 2009 informeert hij de
Tweede Kamer over het concrete voorstel van de herziening, waarna een
wetsvoorstel wordt ingediend.
Meer informatie
*
*
*
*
*