abcdefgh
Aan
de voorzitter van de Tweede Kamer
der Staten-Generaal
Binnenhof 4
2513 AA DEN HAAG
Contactpersoon Doorkiesnummer
- -
Datum Bijlage(n)
20 september 2007 1
Ons kenmerk Uw kenmerk
DGW/WV 2007/893 -
Onderwerp
Hoogwaterbeschermingsprogramma
Geachte voorzitter,
Hierbij stuur ik u het Hoogwaterbeschermingsprogramma toe. Hiermee geef ik
invulling aan de motie van de leden Van Hijum (CDA) en Boelhouwer (PvdA), die bij
de parlementaire behandeling van de Rijksbegroting Verkeer & Waterstaat 2007 is
aangenomen. Verder geef ik met deze brief invulling aan de toezegging die ik heb
gedaan tijdens het overleg met uw Kamer op 27 juni 2007 om een overzicht te geven
over geplande en voorziene investeringen om Nederland te beveiligen tegen
overstromingen.
Het beschermen tegen overstromingen is voor een waterrijk land als Nederland
essentieel: zo wordt 65% van het Bruto Nationaal Product onder zeeniveau verdiend.
Een goede bescherming tegen overstromingen is daarom een absolute voorwaarde om
in onze delta te kunnen blijven leven en, zeker gezien de ontwikkelingen van het
klimaat, een permanente opgave. Gegeven dit belang is de waterkeringzorg in de Wet
op de waterkering wettelijk verankerd. Deze wet verlangt een vijfjaarlijkse toetsing
van de kwaliteit van de primaire waterkeringen. In 2001 is de Eerste Toetsing
afgerond. In 2006 de Tweede Toetsing. Indien de waterkeringen niet aan de norm
voldoen, moeten maatregelen getroffen worden.
Het geactualiseerde Hoogwaterbeschermingsprogramma is één van de programma's
waarmee maatregelen worden uitgevoerd om overstromingen te voorkomen en
daarmee te voldoen aan de wettelijk vastgelegd waterveiligheidsnormen. Op het
Hoogwaterbeschermingsprogramma staan de maatregelen die voortvloeien uit de
Eerste en Tweede Toetsing.
Postadres Postbus 20901, 2500 EX Den Haag Telefoon 070 351 61 71
Bezoekadres Plesmanweg 1-6, 2597 JG Den Haag Fax 070 351 78 95
bereikbaar met tram 9 (station hs en cs) en bus 22 (station cs)
DGW/WV 2007/893
Hierbij zijn ook twee maatregelen opgenomen, die feitelijk te laat waren aangemeld.
Vanwege het feit dat ook voor deze keringen gebleken is dat ze niet aan de wettelijke
norm voldoen en het veiligheidsbelang dat hiermee gemoeid is, heb ik het tot mijn
verantwoordelijkheid gerekend deze maatregelen alsnog op te nemen op het
Hoogwaterbeschermingsprogramma. Tevens is besloten om ook de maatregelen
gericht op de aanpak van de Zwakke Schakels langs de kust toe te voegen (745
miljoen euro). Meer informatie over het Hoogwaterbeschermingsprogramma treft u
aan in de bijlage.
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is hiermee een omvangrijk
subsidieprogramma geworden, waarbij het Rijk de subsidieverstrekker is en met name
de waterschappen en Rijkswaterstaat het werk uitvoeren. In principe wordt het
programma één keer in de vijf jaar herzien op grond van de uitkomsten van de
wettelijk vastgelegde periodieke toetsing van de primaire waterkeringen. Jaarlijks
wordt het programma geactualiseerd op grond van de voortgangsrapportages van de
individuele projecten.
Het Hoogwaterbeschermingsprogramma is een complex programma met veel risico's
op het gebied van programmabeheersing (scope, planning en financiën). Tevens is er
sprake van een in organisatorisch opzicht complex besturings- en uitvoeringsproces.
Om het Hoogwaterbeschermingsprogramma aan te sturen is het afgelopen jaar een
Programmabureau in het leven geroepen. Het programmabureau heeft als taken om
waterschappen en Rijkswaterstaat te faciliteren bij het opstellen van de plannen om de
versterkingswerken uit te voeren en houdt toezicht op de voortgang van het
programma. Daarbij wordt veel aandacht gericht op het beheersen van risico's.
In 2006 bent u geïnformeerd over de indicatieve omvang van maatregelen die
voortvloeien uit de Tweede Toetsing. Het afgelopen jaar zijn de ramingen getoetst en
moet worden geconstateerd dat de kosten voor de maatregelen gezamenlijk (dus
inclusief de 22-pm projecten) 175 miljoen euro te laag zijn geraamd. In 2006 waren de
kosten geraamd op 1600 miljoen euro (+/- 40%). Nu zijn de kosten geraamd op 1775
miljoen euro (+/- 40%). De komende jaren zal de kostenraming per project nader
worden beoordeeld. Zoals gebruikelijk bij dit soort infrastructurele werkzaamheden,
zal de onzekerheid in de tijd afnemen. Gegeven de eerste ervaring en ervaring met
andere infrastructuurprojecten, kan niet uitgesloten worden dat de kostenramingen
verder zullen wijzigen.
Vanwege het grote belang van bescherming van ons land tegen overstromingen heeft
het kabinet extra middelen voor water en kust ter beschikking gesteld. Hiermee zijn er
voldoende middelen gereserveerd om op basis van de huidige inzichten het volledige
Hoogwaterbeschermingsprogramma uit te voeren.
---
DGW/WV 2007/893
Nu er voor de uitvoering van alle maatregelen op het Hoogwaterbeschermings-
programma voldoende middelen zijn gereserveerd, vraag ik de waterschappen,
Rijkswaterstaat en betrokken provincies met klem om voortvarend aan de slag te gaan
met de daadwerkelijke uitwerking en uitvoering van de maatregelen ter versterking
van de primaire keringen. Het is in mijn ogen van het grootste belang dat
waterkeringen op de kortst mogelijke termijn weer aan de wettelijk vastgelegde norm
voldoen, om daarmee overstromingen te voorkomen.
Overige uitvoeringsprogramma's waterveiligheid
Op 27 juni 2007 heeft u mij gevraagd een overzicht te geven van gereserveerde
financiële middelen voor waterveiligheid en de te verwachten toekomstige
investeringen. Naast het Hoogwaterbeschermingsprogramma zijn er andere
investeringsprogramma's in uitvoering om de veiligheid van Nederland tegen
overstromingen te vergroten.
U vindt de investeringen voor waterveiligheid in de Rijksbegroting 2008,
Infrastructuurfonds, Begroting A. Het gaat hierbij om Artikel 11, Hoofdwatersystemen
(Projectoverzicht behorende bij artikelonderdeel 11.03.01, Realisatie Waterkeringen)
en Artikel 16, Megaprojecten niet-Verkeer en vervoer (artikelonderdelen 16.02
(Ruimte voor de rivier) en 16.03 (Maaswerken)).
In de periode tot 2020 is circa 6 miljard euro gereserveerd om alle versterkingswerken
uit te kunnen voeren in de bovengenoemde investeringsprogramma's gericht op het
vergroten van de bescherming tegen hoogwater, inclusief het
Hoogwaterbeschermingsprogramma (Eerste toetsing, Tweede toetsing en Zwakke
schakels kust). Naast genoemde investeringen worden ook nog jaarlijks beheer en
onderhoud en de jaarlijkse zandsuppleties langs de kust uitgevoerd.
Toekomstige investeringen
Vanwege de verwachte klimaatverandering en vanwege de toenemende economische
waarde achter de waterkeringen zal altijd moeten worden geïnvesteerd in
bescherming van ons land tegen overstromingen. De Wet op de waterkering vereist
dat iedere vijf jaar al onze waterkeringen worden getoetst aan de
waterveiligheidsnormen. In 2011 wordt de Derde Toetsing afgerond. De kosten van
de maatregelen die op basis van deze Derde Toetsing noodzakelijk zijn, zijn op dit
moment slechts zeer globaal in te schatten.
De inschatting van de kosten van versterkingwerken voor de langere termijn (na 2025)
is nog lastiger. Recent is daar een studie over verschenen (de BSIK (Besluit Subsidies
Investeringen Kennisinfrastructuur) programma's Klimaat voor Ruimte, Leven met
Water en Habiforum hebben een onderzoeksrapport uitgebracht onder de titel "Naar
een klimaatbestendig Nederland, samenvatting Routeplanner") en heeft ook de
Adviescommissie Financiering Primaire Waterkeringen daarover een uitspraak gedaan.
De studie en het advies leveren bouwstenen voor de discussie over de financiering van
de versterkingswerken op de langere termijn. Hierover wil ik in 2008, in de nota
Waterveiligheid, uitspraken doen. Overigens kan deze discussie ook nog beïnvloed
---
DGW/WV 2007/893
worden door de uitkomsten van de onlangs ingestelde adviescommissie: de
Deltacommissie voor de kust.
Zonder rekening te houden met de vervangingskosten van grote kunstwerken zoals
bijvoorbeeld de Oosterscheldekering, zullen de maatregelen die nodig zijn voor het
bijhouden van klimaatverandering en economische groei na 2025, volgens de huidige
inzichten, vragen om een investering van honderden miljoenen euro per jaar.
Hoogachtend,
DE STAATSSECRETARIS VAN VERKEER EN WATERSTAAT
mw. J.C. Huizinga-Heringa
---
Ministerie van Verkeer en Waterstaat