KRO-Profiel
KRO Profiel: Gezina van der Molen
Uitzending 2 mei 2007, 22:50 uur op Nederland 2
© Historisch Documentatiecentrum VU
Een portret van Gezina van der Molen (1892 - 1978)
Regie: Marijke Vreebrug; research: Saskia Hamming
Voor de een is ze een moedige verzetsheldin, voor de ander een steile calvinist. Zelfs na haar dood roept ze tegenstrijdige reacties op. Een portret van deze vrouw vol tegenstellingen aan de hand van gesprekken met mensen die haar nog persoonlijk hebben gekend.
In de Tweede Wereldoorlog neemt Gezina als een van de eersten stelling tegen de Duitse bezetting en weigert een Ariërverklaring te ondertekenen. Ze redt de levens van tientallen joodse kinderen uit de crèche tegenover de Hollandse Schouwburg in Amsterdam. Gezina ziet dit als een opdracht van God. Als goed gereformeerde is het haar taak om weerstand tegen de bezetter te bieden en haar medemens te helpen. In de oorlog is ze sterk en strijdbaar door haar geloof, maar datzelfde geloof legt haar ook beperkingen op. Ze wil graag studeren, maar in het gereformeerde milieu van begin 1900 is daar voor een meisje geen sprake van. Na een lange weg vol hindernissen lukt het haar toch om naar de universiteit te gaan en wordt ze uiteindelijk hoogleraar internationaal recht. Haar doorzettingsvermogen bewijst ze door als eerste vrouw te promoveren aan de Vrije Universiteit
Het gereformeerde milieu levert ook problemen op als Gezina ontdekt dat ze lesbisch is. Er openlijk voor uitkomen is geen optie, daarvoor is homoseksualiteit een te groot taboe. Toch laat ze zich niet in het keurslijf van een huwelijk drukken. Ze woont samen met een katholieke vriendin, maar zal in het openbaar nooit over haar seksuele geaardheid praten.
Ze wordt actief in de Antirevolutionaire Partij en voelt zich feministisch, maar de mannenbroeders gunnen haar geen loopbaan in de politiek.
Na de oorlog komt de heldin uit het verzet in opspraak als voorzitter van de OPK, het comité voor joodse OorlogsPleegKinderen. Gezina was van mening dat de Joodse onderduikkinderen van wie de ouders de oorlog niet hadden overleefd het beste bij hun christelijke pleegouders konden blijven en niet opnieuw weggehaald mochten worden uit hun veilige omgeving. Mede door de starheid van Gezina en haar onvermogen om zich te verplaatsen in de belevingswereld van de joodse ouders, ontstaat er na de oorlog een bittere strijd om het joodse kind.
Als in 1992 haar honderdste verjaardag met een symposium wordt herdacht, komen daar nog maar weinig mensen op af. Gezina van der Molen heeft afgedaan.Wel wordt ze in 1998 door Yad Vashem erkend met een onderscheiding van 'Rechtvaardige onder de Volkeren'.
Profiel is een samenwerkingsverband tussen de KRO, HUMAN en de IKON.