Federale regering Belgie
Persbericht
(2007-02-13)
Persdienst Eerste Minister
De regering heeft gevolg gegeven aan de resolutie van de Senaat van 13
februari 2003 waarin zij verzocht werd het SOMA een wetenschappelijke
studie toe te vertrouwen betreffende de vaststelling van eventuele
feiten en verantwoordelijkheden van Belgische overheden bij de
deportatie en de vervolging van Belgische joden tijdens de Tweede
Wereldoorlog (doc. Senaat nr. 2 -1311 /4).
De regering heeft gevolg gegeven aan de resolutie van de Senaat van 13
februari 2003 waarin zij verzocht werd het SOMA een wetenschappelijke
studie toe te vertrouwen betreffende de vaststelling van eventuele
feiten en verantwoordelijkheden van Belgische overheden bij de
deportatie en de vervolging van Belgische joden tijdens de Tweede
Wereldoorlog (doc. Senaat nr. 2 -1311 /4).
Overeenkomstig deze resolutie dient de Senaat de conclusies van dit
onderzoek te onderzoeken.
De Eerste Minister heeft zich duidelijk uitgesproken over deze
problematiek in zijn toespraak van 6 oktober 2002 te Mechelen, ter
gelegenheid van de Dag van de Joodse Martelaar van België en van de
zestigste verjaardag van de deportatie van de Joden van België. Het
was trouwens de eerste keer dat de regering, in naam van de Belgische
Staat, zo duidelijk een standpunt heeft ingenomen over die
problematiek en heeft toegegeven dat ook de overheid tijdens de oorlog
fouten heeft gemaakt.
In die toespraak bracht de regering hulde aan een aantal medeburgers,
overheidsdiensten en prominenten die de joodse gemeenschap geholpen
hebben om aan haar vervolgers te ontkomen:
"Ik wil in het bijzonder de Brusselse burgemeesters huldigen, die
geweigerd hebben de gele sterren uit te delen. Mijn hulde gaat ook
naar hen die, in de ministeries, het initiatief hebben genomen de
nazi-bezetter niet te gehoorzamen. Bij die hulde wil ik eveneens het
spoorwegpersoneel betrekken dat niet kon aanvaarden met Belgische
treinen alle leden van een weerloos volk naar een noodlottige
bestemming te moeten brengen. Ook denk ik aan het postpersoneel dat
honderden, misschien wel duizenden brieven met verklikkingen heeft
onderschept. Ook aan die politieagenten en rijkswachters die geweigerd
hebben om deel te nemen aan de razzia's en arrestaties. Ten slotte ook
aan die medeburgers die, ondanks de druk die werd uitgeoefend, niet
wilden collaboreren.
Wij zijn terecht trots op een dergelijke voorbeeldige houding. Laat
ons echter wel beseffen dat dit niet de houding van heel België noch
van alle Belgische gemeenten was. Helaas waren er in België heel wat
personen, ook bij de overheid, die gecollaboreerd hebben. Wij moeten
de moed hebben dat te zeggen, te erkennen en te aanvaarden."
(vertaling).
Dankzij dit voorbeeldige gedrag kon iets meer dan de helft van de
joodse gemeenschap van België gered worden. Helaas werden ongeveer
25.000 van de 56.000 in België wonende joden naar Auschwitz
gedeporteerd. Slechts 1.200 onder hen overleefden Auschwitz!
Op 16 maart 2005 verklaarde de Eerste Minister, in Jeruzalem, bij de
opening van het nieuwe museum van Yad Vashem:
« Twee jaar geleden bracht ik het aandeel van de verantwoordelijkheid
van ons land in herinnering door het vernoemen van de rol die sommige
Belgische ambtenaren en administraties in deze tragedie hebben
gespeeld. Ik wil deze verontschuldigingen vandaag herhalen. »
Op 15 november 2005, werd België opgenomen als volwaardig lid van een
actiegroep over de Shoah, de "Task Force for International Cooperation
on Holocaust Education, Remembrance and Research"
Dit lidmaatschap vormt een erkenning voor de inspanningen die de
federale regering en de regeringen van de Gemeenschappen hebben
geleverd om de herinnering aan de Shoah levendig te houden.
27 januari is voortaan de officiële herdenkingsdag van de Holocaust in
België.
Op 7 mei 2006 vond in het Belgische paviljoen in Auschwitz de
heropening plaats van het nieuwe museum opgedragen aan de 25.000 Joden
en Zigeuners die gedurende de Tweede Wereldoorlog vanuit België naar
Auschwitz werden gedeporteerd.
Het Belgische paviljoen en dit nieuwe museum werden gerenoveerd op
initiatief van de regering, met de steun van de Stichting van het
Jodendom van België.
De Stichting van het Jodendom van België werd ingesteld in het kader
van de wet van 20 december 2001 betreffende de schadeloosstelling van
de leden van de Joodse Gemeenschap van België voor hun goederen die
werden geplunderd of achtergelaten tijdens de oorlog 1940-1945.
De Stichting werd opgericht en erkend als zijnde van openbaar nut bij
koninklijk besluit (cf. statuten in bijlage van het Belgisch
Staatsblad van 30 juli 2004 ). De Stichting heeft als opdracht
projecten te subsidiëren die onder meer betrekking hebben op de
herinnering van de Shoah, de solidariteit en de steun aan de joodse
slachtoffers van de Shoah.
Eind 2007 zal de Commissie Buysse, in uitvoering van voormelde wet van
20 december 2001, alle schadeloosstellingsdossiers hebben onderzocht.
Op 31 december 2006 was reeds 88% van de 5640 aanvragen afgehandeld.
Deze aanvragen stemmen overeen met meer dan 6000 spoliatiedossiers. Op
31 december 2006 waren 4696 spoliatiedossiers afgehandeld. Voor 4140
van die dossiers was de beslissing positief.
In de loop van het 1ste kwartaal van 2008 zal het saldo van de
bedragen die niet individueel konden worden teruggegeven, worden
overgemaakt aan voornoemde Stichting, overeenkomstig de wet van 20
december 2001.
Tenslotte heeft de wet van 11 april 2003, die voorzag in nieuwe
maatregelen ten gunste van de oorlogsslachtoffers, de joodse
slachtoffers (gedeporteerden, wezen als gevolg van de deportatie,
verborgen kinderen en volwassenen) erkend die op 10 mei 1940 de
Belgische nationaliteit niet hadden, maar die na die datum hebben
verworven en die op 1 januari 2003 nog steeds hadden.