Noord/Zuidlijn doorgerekend tot 2012
Aanleg metrolijn moeilijker, langer en duurder
8 april 2004 - Lisa Neves Gonçalves
Na een jaar ervaring met de aanleg van de Noord/Zuidlijn in de
moeilijkste delen van de stad is een nieuwe, verfijnde prognose
gemaakt van de kosten van de nieuwe metrolijn. Uit deze Rapportage
Financiële Prognose tot 2012, opgesteld in opdracht van Mark van der
Horst (wethouder Noord/Zuidlijn), blijkt dat de aanleg van de
Noord/Zuidlijn 6%, oftewel EUR 92 miljoen, duurder kan worden. Deze
prognose betekent een toename van de projectkosten van EUR 1.460
miljoen naar EUR 1.552 miljoen. Onder meer veroorzaakt door langdurige
juridische procedures, maar ook door de tijd die nodig was om
onvoorziene obstakels in de ondergrond te verwijderen zal de nieuwe
metrolijn in oktober 2011, 7 maanden later dan gepland, worden
opgeleverd. Om mogelijk financiële tegenvallers bij de bouw van de
Noord/Zuidlijn te kunnen opvangen, wil het Amsterdamse college van B&W
een extra voorziening treffen.
Noord/Zuidlijn
De voorziene kostenstijging bestaat voor een groot deel uit een hogere
raming van de bouwkosten ( EUR 44 miljoen). Daarnaast zorgen hogere
VAT-kosten (onder meer als gevolg van juridische procedures (EUR 38
miljoen), extra uitgaven voor archeologie ( EUR 6 miljoen), en extra
maatregelen om de leefbaarheid rond de bouwplaatsen te vergroten ( EUR
4 miljoen) voor een stijging van de kosten.
De Rapportage Financiële Prognose tot 2012 Noord/Zuidlijn zal vanaf
dit jaar jaarlijks worden opgesteld. Wethouder Van der Horst
(Noord/Zuidlijn) wil een veel scherpere kostenbewaking: `Met de
jaarlijkse prognose kunnen we in een vroeg stadium signaleren of en
waar kostenoverschrijdingen en niet voorziene risico's dreigen. Met
die kennis kunnen we eventueel (bij)sturen. Het gemeentebestuur komt
dan niet voor verrassingen te staan en kostenoverschrijdingen
"achteraf" zijn daarmee normaal gesproken uitgesloten".
Berekening prognose
Volgens Mark van der Horst is het project van de tekentafel in de
uitvoeringsfase gekomen. Dat maakt een verfijning van het bestaande
financiële model voor de Noord/Zuidlijn noodzakelijk. Er wordt
onderscheid gemaakt tussen enerzijds zekere en te verwachten
financiële ontwikkelingen en anderzijds meer onzekere financiële
risico's. Er is een risico-analysemodel ontwikkeld, waarin de aard van
het risico, de kans dat het zich voordoet en het potentieel effect
zijn meegenomen. Daarin zijn de verwachte uitvoeringskosten geraamd
tot en met de oplevering van het project in oktober 2011 en is
bovendien een vergelijking gemaakt met de prognose in oktober 2002.
Sturingsmogelijkheden
Er is door de gemeente gekeken of er een aantal van de verwachte
kostenstijgingen en risico's geheel of gedeeltelijk stuurbaar zijn om
de mogelijke kosten te beperken. Enkele sturingsmogelijkheden zijn:
1. Het risico van kostbare geluidsbesparende bouwmethoden kan worden
beperkt door de bouwplanning zoveel mogelijk af te stemmen op de
activiteiten in de omgeving.
2. VAT-kosten kunnen beperkt worden door eerder te starten met de
afbouw van de projectorganisatie.
3. Door aanbestedingen in kleine contracten in de markt te zetten kan
tot een positief aanbestedingsresultaat leiden.
4. Kosten als gevolg van vertragingen worden gereduceerd door het
aantal werkbare uren te vergroten. Een mogelijkheid daarvoor biedt
het werken op de zaterdag.
5. De extra kosten voor de grondafvoer kunnen aanzienlijk beperkt
worden door een optimale binnengemeentelijke afstemming van vraag
en aanbod van grond.
Ook is bekeken of het mogelijk is om de kosten te beperken door de
bouw van minder stations. Omdat de lijn daardoor niet goedkoper wordt
is door het College hier niet voor gekozen.
Dekking prognose
Met het Rijk is afgesproken dat de gemeente Amsterdam eventuele extra
kosten van de aanleg van de Noord/Zuidlijn zelf moet betalen (de
zogenaamde lump sum-regeling). Om mogelijk financiële tegenvallers bij
de bouw van de Noord/Zuidlijn te kunnen opvangen, wil het Amsterdamse
college van B&W een extra voorziening van EUR 92 miljoen treffen.
De Rapportage wordt betrokken bij de behandeling van de Voorjaarsnota
Begroting 2005. Behandeling van deze Rapportage is op 21 april en 19
mei in de raadscommissie Verkeer, Vervoer & Infrastructuur. In het
kader van de Voorjaarsnota wordt het behandeld in de raadscommissie
Financiën op 27 mei en eventueel 24 juni en in de gemeenteraad op 7 &
8 juli 2004.
© Gemeente Amsterdam
Gemeente Amsterdam