Weinig uitzicht op verandering positie Eerste Kamer
dinsdag 6 november 2001
De Eerste Kamer is zeer verdeeld over de in de notitie
'Reflecties over de positie van de Eerste Kamer' genoemde
mogelijke veranderingen in haar positie. Er lijkt dan ook
voor geen van de voorgestelde wijzigingen een meerderheid te
bestaan. De veranderingen betreffen het invoeren van een
terugzendplicht of -recht, een andere wijze van verkiezen
van de Eerste Kamer en een andere procedure van
Grondwetsherziening.
Dit is de uitkomst van het debat dat de Eerste Kamer vandaag
in eerste termijn hield met minister De Vries van
Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
Het debat is geschorst, om fracties gelegenheid te geven te
overleggen met geestverwanten in de Tweede Kamer over de
notitie.
Informatiewijzer
Algemeen
Terugzendrecht
Wijze van verkiezen Eerste Kamer
Procedure grondwetsherziening
Algemeen
De fracties van VVD, ChristenUnie, SGP en OSF zien geen
noodzaak tot veranderingen en menen dat de minister daarvoor
onvoldoende argumenten heeft aangedragen. GroenLinks en SP
pleitten daarentegen vóór afschaffing van de Senaat en
invoering van een éénkamerstelsel.
Het CDA is alleen bereid om na te denken over een
terugzendrecht, als de Eerste Kamer daarbij uiteindelijk het
laatste woord houdt. De minister vindt echter dat de Tweede
Kamer na eventuele terugzending van een wetsvoorstel door de
Eerste Kamer het laatste woord moet krijgen.
Voor de PvdA-fractie staat vooral vergroting van de
kwaliteit van de wetgeving voorop. Zij pleit daarom voor
invoering van overleg met de Tweede Kamer, indien een
wetsvoorstel in de Eerste Kamer op grote bezwaren stuit. Ook
zou de Eerste Kamer meer aandacht moeten besteden aan
evaluatie van wetgeving en aan besluitvorming van Nederland
in Europees verband.
CDA, VVD, CU en SGP vrezen dat het door de PvdA voorgestelde
overleg tot voor de burgers ondoorzichtige besluitvorming
zal leiden, en wijzen dit af.
Terugzendrecht
PvdA en D66 staan positief tegenover voorstellen om de
werkwijze van de Eerste Kamer te verbeteren, bijvoorbeeld
door een invoering van een terugzendrecht. GroenLinks ziet
een terugzendrecht als 'second best', na afschaffing van de
Kamer.
D66 deed de suggesties de Eerste Kamer, naast aanvaarding of
verwerping, ook de mogelijkheid te geven een wetsvoorstel te
zenden naar de Verenigde Vergadering, die dan het laatste
woord zou moeten krijgen.
De VVD-fractie vindt dat de huidige novelle-procedure de
regering voldoende mogelijkheden biedt om aan bezwaren van
de Eerste Kamer tegen een wetsvoorstel tegemoet te komen. De
minister wil daarentegen juist af van de novelle-procedure,
omdat hij daarin een staatsrechtelijk ongewenst 'verkapt
recht van amendement' voor de Eerste Kamer ziet.
Wijze van verkiezen Eerste Kamer
Het aanvankelijke in de notitie gedane voorstel om bij de
verkiezing van de Eerste Kamer terug te keren naar het
stelsel zoals dat vóór 1983 bestond, is van tafel. Volgens
dat voorstel zou de Eerste Kamer voor zes jaar worden
gekozen, waarbij iedere drie jaar de helft van de leden
wordt vervangen.
De PvdA is voorstander van rechtstreekse verkiezing van de
Eerste Kamer. D66 acht rechtstreekse verkiezing in principe
beter dan getrapte verkiezing, maar vreest dat dit zal
leiden tot versterking van de legitimatie van de Eerste
Kamer. En daar voelen de Democraten niet voor.
CDA, ChristenUnie, SGP en OSF wijzen verandering in de verkiezingsprocedure af. De VVD had een voorkeur voor terugkeer naar het stelsel van vóór 1983.
Procedure grondwetsherziening
Ook op dit punt lijken de voorstellen kansloos. VVD en CDA
wijzen, evenals CU en SGP, voorstellen om de rol van de
Eerste Kamer bij de grondwetsherziening te beperken af. Een
door de PvdA gedane suggestie om de tweede lezing over een
grondwetswijziging zonder voorafgaande ontbinding van de
Tweede Kamer te laten plaatsvinden, maakt evenmin kans te
worden aangenomen.
meer over verandering positie Eerste
Kamer.
Aan de informatie op deze site kunnen geen rechten worden
ontleend.